تعادل و تراجیح

♨️♨️ چرا تدریس کتاب #تعادل_و_تراجیح امام خمینی را شروع کردیم؟

🔰استاد علی فرحانی

👈مقدمه جلسه اول تدریس کتاب #تعادل_و_تراجیح ۹۸/۸/۳۰

💢💢💢💢💢💢

🔸قرار شد كه آن نظام علمي امام خميني را جلو بريم. خب ما قبلا ها يك مقداري مناهج خوانده بوديم و بحث كرده بوديم. اينجا در موسسه مفتاح مهمان هستيم و تقاضا به تبیین نظام اجتهادي امام خميني بود.

🔸گفتيم که سعی کنیم هم اين اتفاق بيفتد، که هم جهات نیمه حوزوی-نیمه دانشگاهی این موسسه رعایت شود و هم بحث پیرامون نظام اجتهادی امام خمینی باشد و از طرف دیگر سعی خواهیم کرد که دايره بحث باز باشد ، يعني زياد مبتني بر كتب ديگر نباشد و اگر طلبه اي حلقات هم خوانده باشد، بتواند استفاده كند و اگر طلبه ای اصول فقه هم خوانده و یا الوسيط هم خوانده، بتواند استفاده كند. الزاما مبتني بر رسائل و كفايه و يعني در آن سطح تخصصي اش نباشد، عامه فهم باشد.

🔸یک دو راهي ای وجود داشت. يك الگو اين بود كه ما برخی از نقاط اصلی و مهم نظام اجتهادي امام خميني را مستقلا و بدون متن مطرح كنيم. اين الگو نواقصي داشت. يكي از مهمترين نواقصش اين بود كه بر محور یک متن مشخص نیست و این مطلب سبب آسیب هایی می شود. هم سبب شک در انتساب نظریه به صاحب آن می شود و هم اگر توليدات علمي در ادامه آن بخواهد انجام شود، توليد علم روي متن اتفاق می افتد. لذا به نظرم آمد كه ما هرچه قدر با متن برويم (ولو خلاصه تر و بعضي از قسمتهاي درس خارجي متن را نخوانيم و همان محكمات متن را هم بخوانيم) بهتر است.

🔸لذا رسيديم به اينكه مجموع اينها را با هم كنار هم قرار بدهيم. بهترين متني كه ميتواند آن تسرع را في الجمله تامين بكند و ما را هم زودتر به ميدان فقه نزديك كند، کتاب #تعادل_و_تراجیح است.

🔸#تعادل_و_تراجیح بارانداز بحث اصول است. و تمامي اين مباني و اغراض علمي و استدلالي ما، توي تعادل و تراجيح جاي خودش را پيدا ميكند.

🔸من وارد توضيح كتاب كه مي شوم ميبينيد كه موضوع تعادل و تراجيح، تعارض ادله است اما عملا از تعارض ادله، آن چيزي كه قابل استفاده و قابل بحث هست، تعارض اخبار است. يعني عملا ما به تعارض اخبار ميرسيم.

🔸تعارض اخبار، مي شود تعارض ادله ظنيه. ما در مورد اخبار متواتره قطعي السند و قطعي الدلاله دعوايي نداريم. ثمره ي عملي آن چيزي كه روي كف ميدان ميماند كه ما بايد در تعادل و تراجيح از آن بحث کنیم، تعارض اخبار هست. تعارض اخبار هم عمدتا اخبار ظني السند و ظني الدلاله و یا قطعي السند و ظني الدلاله است و عمدتا در فضاي ظن قرار ميگيريم.

🔸بسياري از مباحثي كه در فضاي دلالت و مباحث الفاظ و مناطات حجيت ظهور و ملاكات ظهوري و صغروي در اصول بحث می کنیم، اينجا تكليفشان معلوم ميشود. بخش مشبِعي از بحث، همان بحث تعارض غير مستقر و حكومت و ورود و اينها خواهد بود.

🔸اينها آن بحثهاي دلالي هستند كه جاي اصلي شان تعادل و تراجيح است و ما واقعا در تعادل و تراجيح، ميتوانيم همه اينها را باهم استيفاء كنيم. مراتب حكم تكليفش معلوم ميشود، نظریه خطابات قانونيه تبیین می شود.حجيت ظهور معلوم مي شود. ملاكات اصلي اصالت الجد و اصالت الظهور، مرادات استعماليه و مقدار تاثير مساله اراده استعمالي در ظواهر اصولي، همه اينها از جهت دلالي معلوم ميشود.

🔸کسانی که نوآوري هاي امام خميني را بیان می کنند، بيشتر نو آوري هاي امام خميني در مباحث الفاظ را ميگويند مثل خطابات قانوني اما ناگفته نماند كه امام خميني به اندازه ای که در مباحث الفاظ و دلالات، ابداعات داشته اند، به همان اندازه يا شايد كمي بيشتر ابداعات در مباحث حجج هم دارد كه كمتر ذكر ميشود. حالا آن ها را هم انشاء الله شايد يك وقتي خدا رزق بكند بشود ليست كرد و فهرست كرد.

🔸نكته آخر هم اين است كه تعادل و تراجيح يكي ديگر از مزايايش اين است كه معمولا در حوزه، مبحث تعادل و تراجيح خوانده نمي شود. در رسائل و کفایه چون در آخر کتاب است، معمولا خوانده نمی شود. لذا اين هم يك مزيتي هست كه شايد بشود به بركت اين کتاب، بحث تعادل و تراجيح هم به درستي هم خوانده بشود انشاء الله.

💢💢💢💢💢💢

📌 تدریس این کتاب، روزهای پنجشنبه ساعت ۷صبح در موسسه مفتاح برگزار می شود. طلابی که پایه ۶ را تمام کرده اند (معادل اتمام اصول فقه یا حلقه ثانیه یا الوسیط) می توانند در این کلاس شرکت کنند.

 

اخباراندیشه های استاد علی فرحانیتدریس اصولتدریس علوم حوزوی
نوشته های تازه